Über unsО нас …O nas
14. April 2016
Als am Abend des 8. Mai 2006 im Kapitulationsmuseum in Karlshorst (im Deutsch-Russischen Museum) auf den 61. Jahrestag des Sieges über den deutschen Faschismus angestoßen wurde, waren auch wir, acht Frauen und Männer dabei. Wir traten an diesem Tag gemeinsam in die „Berliner Vereinigung der Verfolgten des Naziregimes – Bund der Antifaschistinnen und Antifaschisten“ (VVN-BdA) ein. Die VVN-BdA steht in der Tradition des Kampfes für ein „anderes Deutschland“ zwischen 1933 und 1945, repräsentiert von den Widerstandskämpferinnen und -kämpfern gegen den deutschen Faschismus – unabhängig von ihrer politischen Herkunft. Für alle Menschen, die aus den Konzentrationslagern, Gefängnissen, aus ihren Verstecken im Untergrund befreit wurden, die aus dem Exil zurückkehren konnten, bedeutete der 8. Mai 1945 Befreiung, was sonst!
Nie wieder Krieg!
Nie wieder Faschismus!
Da wir seit vielen Jahren gemeinsam antifaschistisch aktiv sind, entschlossen wir uns, diesen Aktivitäten einen festen Rahmen in der Berliner VVN-BdA zu geben und uns in einer eigenen Basisorganisation (BO) zu organisieren. Der Name unserer BO ist nicht ganz überraschend „8. Mai“. Unsere BO ist für all jene offen, die sich mit ihren Ideen und Möglichkeiten in die antifaschistische Arbeit einbringen wollen.
Um die BO „8. Mai“ haben sich weitere Berliner Gruppen zusammengefunden. Unser gemeinsames zentrales Anliegen ist der Kampf gegen alte und neue Nazis, gegen staatlichen Rassismus, Antisemitismus und der Kampf gegen die Militarisierung der Bundesrepublik. Das heißt auch, sich den Nazis dort entgegen zu stellen, wo sie sich zeigen. Doch wir halten es für unbedingt notwendig, sich nicht alleinig auf die Verhinderung von Aktionen der Neonazis, wie Demonstrationen zu beschränken. Erinnerungs- und Gedenkarbeit besitzen für uns den gleichen Stellenwert.
Seit Jahren mehren sich geschichtsrevisionistische Angriffe, die den Beitrag der damalige Sowjetunion bzw. der Rote Armee zur Befreiung Deutschlands und Europa vom Faschismus schmälern und relativieren wollen. Deshalb haben wir mit unserem alljährlichen Fest zum 9. Mai unter dem Motto „Wer nicht feiert, hat verloren“ ein Fest etabliert, das sich entschieden gegen diese Versuche die Geschichte zu verfälschen, wendet. Jedes Jahr werden neben Informations- und Bücherständen, Führungen zum Ehrenmal, einem Kinderprogramm und russischer Küche auch ein deutsch/russisches Kulturprogramm geboten. Zeitzeugen wie Moritz Mebel (Oberleutnant der Roten Armee), Stefan Doernberg (Leutnant der Roten Armee), Ilja Kremer (Soldat der Roten Armee) und Wladimir Gall (Hauptmann der Roten Armee) bereicherten das Fest mit Schilderungen ihrer Erlebnisse. Dazu gehörten auch polnische Kombattantinnen und Kombattanten, die in den Reihen der 1. Polnischen Armee an der Befreiung Berlins beteiligt waren. So Kapitän zur See Henryk L. Kalinowski, Oberleutnant Hania Szelewicz, Oberst Eugeniusz Skrzypek oder Major Lech Tryuk, der sich als Soldat der Armia Krajowa, nach dem gescheiterten Warschauer Aufstand 1944, der 1. Polnischen Armee anschloss.
Mit unserem Fest wollen ein deutliches Zeichen unseres entschiedenen Widerstandes gegen geschichtsrevisionistische Tendenzen und das unterschiedslose Gedenken bzw. der Vermischung von Opfern und Tätern setzen und festlich daran erinnern, dass erst mit der bedingungslosen Kapitulation Nazideutschlands und dem Sieg der Alliierten und vor allem dank der Roten Armee und ihrer Verbündeten das von Berlin ausgegangene Morden ein Ende fand. Für uns gilt ganz im Sinne von Ernest Hemingway: „Jeder Mensch, der die Freiheit liebt, hat der Roten Armee mehr zu verdanken, als er jemals in seinem Leben bezahlen könnte.“ Für die Menschen in Deutschland und Europa waren der 8. und 9. Mai 1945, die Befreiung, der erste Tag des Friedens. Aber das „Morgenrot der Menschheit“ das unser Genosse und deutscher Résistance-Kämpfer Peter Gingold am 8. Mai 1945 aufscheinen sah, eine „Welt des Friedens und der Freiheit“ für die zu kämpfen uns die Häftlinge des KZ-Buchenwalds nach ihrer Selbstbefreiung in ihrem Schwur auftrugen, ist längst nicht verwirklicht. Unser Kampf geht weiter.
Auch dafür steht unser Fest.
Когда вечером 8-ого мая 2006 года в музее капитулации в Карлcхорсте поднимали бокалы в честь 61-ой годовщины победы над немецким фашизмом и мы – это восемь женщин и мужчин – принимали в этом участие. В этот день мы вместе вступили в «Берлинскую ассоциацию репрессированных нацистского режима – союз антифашистов» (OПН-CA). Эта ассоциация, существующая в традиции борьбы за „другую Германию“ между 1933 и 1945 годами, представлена борцами движения сопротивления против немецкого фашизма – независимо от их политического происхождения. Для всех людей, которые были освобождены из концлагерей, тюрем, укрытий и подполья, для всех, которых смогли вернуть из изгнания, 8-е мая 1945 года означает освобождение!
Нет – войне!
Нет – фашизму!
Так так мы много лет вместе занимаемся антифашистской работой, мы решили этой деятельности дать надежный фундамент в «Берлинской ассоциации репрессированных нацистского режима – союзе антифашистов» и организовать собственную базовую организацию – БО. Название нашей БО – «8е Мая» не совсем случайно. Наша БО открыта для всех тех, кто своими идеалами и возможностями вносит вклад в антифашистскую работу.
Вокруг БО «8-е мая» объединились и другие группы. Наша совместная цель состоит в борьбе против старых и новых нацистов, против государственного расизма, антисемитизма и в борьбе против милитаризации в Федеральной Республике Германии. И это значит, противостоять нацистам там, где они себя проявляют. Однако мы считаем обязательно необходимым не ограничиваться только препятстввием акциями неонацистов или их ограничению . В связи с этим большое значение имеет памятно-мемориальная работа.
В течение многих лет число историческо-ревизионистких нападений, которые умаляют заслуги бывшего Советского Союза и Красной армии при освобождении Гемании и Европы увеличивлось. Поэтому мы учредили ежегодный праздник по случаю 9-ого мая под девизом «кто не празднует – тот потерял», который выступает против попытки фальсификации истории. 9-ого мая празднуют в странах бывшего Советского Союза как День победы.
Ежегодно организуются выставки информации и книг, экскурсии к памятнику, детская программа и русская кухня. Кроме того ппредставляется немецко-русская культурная программа. В гостях были уже современики того времени, такие как Мориц Мебель (Cтарший лейтенант Красной Армии, Штефан Дёрнберг (Лейтенант Красной Армии), Илья Кремер (Красноармеец) и Володя Галл (Капитан Красной Армии) обогащали праздниик описаниями ими пережитого. Это также включает польские женщин-комбатантов и комбатантов 1-й армии Войска Польского, участвовавших в Берлинской операции на советской стороне. Например: капитан Хенрик Л. Калиновский, лейтенант Ханиа Сжальевичз (Cтарший лейтенант), Эугениуш Скржипек (Полковник) или Леха Трюк (Майор), солдат Армии Крайовой, вступающий в ряды 1-й Польской армии после неудачи Варшавского восстания 1944 года.
С этом праздником мы хотим чётко пояснить, что мы против историческо-ревизионистических тенденций и безразличия к памяти и против смешивания жертв и виновников. Мы хотим торжественно напоминить, что только с безоговорочной капитуляцией нацистской Германии и с победой Антигитлеровской коалиции и, прежде всего благодаря Красной Армии и ее союзников, закончилось уничтожение, которое исходило из Берлина. Это значит по Эрнесту Хемингуэй: «Любой человек, который любит свободу, обязан Красной Армии больше, чем он когда – либо мог заплатить.» Для людей в Германии и Европе 8-е и 9-е мая стали освобождением и первым днём мира. Но возходящая «заря человечества», которую видел наш товарищ и немецкий участник движения Сопротивления во Франции Петр Гингольд 8-ого мая 1945 не выполнена. «Мир и свобода на свете» – эта часть клятвы, поставленной заключёнными концлагеря Бухенвальд перед собой после их самоосвобождения, ещё далеко не выполнена. Наша борьба идёт дальше.
И для этого мы проводим этот праздник.
Święto Wyzwolenia: Niemieccy antyfaszyści dziękuja Polakom za wyzwolenie spod faszyzmu
Kamil Majchrzak, tekst
Andreas Domma www.andreas-domma.de, zdjęcia
Dla wielu młodych Berlińczykow te majowe dni pozostaną jeszcze na długo w pamięci. Na zaproszenie berlińskiego oddziału Stowarzyszenia Prześladowanych przez Reżim Nazistowski (VVN-BdA), zrzeszającego byłych więźniow obozów koncentracyjnych oraz młodych antyfaszytow podejmujących współczesnie walkę przeciw odradzającym się ruchom neofaszytowskim w Niemczch, od 7 do 9 maja w Berlinie gosciła 10-osobowa delegacja byłych żołnierzy i kobiet żołnierzy walczących na froncie wschodnim. Już podczas powitania delegacji przybyłej pod przewodnictwem partyzanta Batalionow Chłopskich i przewodniczącego ZKRPiBWP Henryka Strzeleckiego na dworcu w Berlinie, przy akordeonowych dzwiękach piosenki Agnieszki Osieckiej „Przed nami Odra”, stało się jasne, że polscy goście witani są w Berlinie jako wyzwoliciele. Potwierdziło to publiczne spotkanie w Haus der Demokratie [Domu Demokracji] z mieszkańcami Berlina zatytułowane „Zapomnieni polscy wyzwoliciele”. Głos zabrała min. Anna Szelewicz z 2 Dywizji 1 Armii WP uczestnicząca w wyzwolniu obozu KZ Sachsenhausen oraz Adela Jaworowska i Zofia Lipiec z Batalionu „Emili Plater”. Niemców szczególnie interesował wkład kobiet-żołnierzy w wyzwolenie spod faszyzmu. Przewodniczący Henryk Strzelecki podkreslił role polskiego czynu wojskowego i partyzanckiego dzięki któremu dziś pokolenia Polaków i Niemców mogą życ w pokoju i wolności. Lech Tryuk, Eugeniusz Skrzypek oraz Józef Czerwiński z 1 Dywizji im. Tadeusza Kościuszki podzielili sie swoimi wspomnieniami z walk podczas szturmu Berlina. Kmd. Henryk L. Kalinowski z 6. Samodzielnego Batalionu Pontonowego-Mostowo, który należał do pierwszych Polaków walczących w Berlinie przypomniał uczestnikom spotkań także o ważnej roli Polaków, ktorzy nie tylko walczyli w grupach szturmowych w miescie ale swoją logistyką umożliwiali oddziałom pancernym przeprawę na Szprewie. Józef Koleśnicki, który brał udział w zatrzymaniu wojsk Waffen-SS pod dow. Gen. Steinera od północy zwrócił uwagę na fakt, że bez wysiłku sojuszników na froncie wschodnim, ktorzy ponosili najwiekszy ciężar tej wojny, faszystowskie barbażynstwo nie zostało by pokonane w maju 1945 roku. To dzięki frontowi wschodniemu tysiące więżniów obozów koncentracyjnych, pracowników przymusowych i Niemców zostało wyzwolonych spod hitleryzmu.
8 maja polscy kombatanci uczestniczyli w uroczystym złożeniu wienców pod Pomnikiem Polskiego Żołnierza i Niemieckiego Antyfaszysty. Komandor Henryk L. Kalinowski jako kanclerz ogólnopolskiego Stowarzyszenia Społecznego „Misja Pojednania“ odznaczyl Komandorią Missio Reconciliationis niemieckiego antyfaszystę Volkmara Harnisch (przewodniczącego BO VVN-BdA w dzielnicy Prenzlauer Berg) za to, że jako młody chłopak wraz ze swoimi rodzicami dostarczał nielegalnie żywność min. polskim robotnikom przymusowym pod Gerą w Turyngii oraz ukrywał u siebie radzieckich zbiegów z obozów pracy za co został skazany przez nazistów za zdrade stanu i tylko dzięki swej niepełnoletności uniknął kary śmierci. Następnie Monika Kauf corka Alfreda Kauf, niemieckiego antyfaszysty i więźnia obozu koncentracyjnego KZ Dachau przekazała polskim kombatantom na pamiatke spotkania w Berlinie kopię bitego w latach 1930-tych solidarnościowego medalu antyfaszystowskiego, ktory był rozprowadzany nielegalnie w Berlinie by w ten sposób pomóc finansowo więźniom faszystowskich obozów.
Po południu kombatanci zwiedzali na zaproszenie posła Dietmara Nietan (SPD) gmach Reichstagu, a następnie zostali przyjęci Bundestagu. Poseł Nietan jako członek kuratorium Fundacji “Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (odszkodowania robotników przymusowych) oraz przewodniczący Rady Fundacji Międzynarodowy Dom Spotkań Mlodzierzy w Oświęcimiu, został następnie odznaczony przez kom. Kalinowskiego Komandorią Missio Reconciliationis za jego działalność pojednawczą.
Wieczorem delegacja polskich kombatantów została zaproszona na przyjęcie do Parlamentu Kraju Związkowego Berlin przez grupę parlamentarną „Die Linke“. Przemawiał przewodniczacy grupy parlamentarnej Udo Wolf, który podkreslił wdzięczność władz Berlina dla polskich żołnierzy w wyzwoleniu Niemiec spod faszyzmu. Następnie głos zabrał przewodniczący VVN-BdA Hans Coppi, syn Hansa i Hildy Coppi z antyfaszystowskiego podziemia „Rote Kapelle“, którego rodzice zostali straceni w więzieniu za swoją działalność antyfaszystowska a ich syn Hans urodzil sie krótko przed straceniem swych rodziców w więzieniu żeńskim „Frauengefängnis Barnimstraße”. Coppi przedstawił projekty VVN-BdA zajmujące się upamiętnieniem Polaków w walce z faszyzmem, min. swoją książkę o zapomnianym ruchu oporu robotników, w którym uczestniczyli także Polacy mieszkający wówczas w III. Rzeszy.
W ostatnim dniu swej wizyty grupa polskich kombatantów wzięła udział w wycieczce po miejscach dawnych walk w centrum Berlina na Salzufer/Englische Strasse w dzielnicy Tiergarten, gdzie walczyli Eugeniusz Skrzypek, Józef Czerwiński oraz Henryk L. Kalinowski a także Karl-August-Platz w dzielnicy Charlottenburg, gdzie walczył Lech Tryuk, były powstaniec z AK, który przedarł się na Pragę by już jako żołnierz 1 Dywizji wyzwolić Warszawe.
Na zakonczenie wizyty polscy kombatanci zostali przywitani oklaskami na organizowanym przez VVN-BdA od kilku lat „Święcie Wyzwolenia 9 Maja“. Miłe przyjęcie Berlińczyków na festynie w Treptower Parki oraz serdeczność obecnych tam potomków żołnierzy radzieckich mieszkajacych w Berlinie, ktorzy rownież brali udział w szturmie na Berlin pokazało, że pamięć o wyzwoleni spod faszyzmu potrafi jednoczyć ponad granicami.
